İsrail ordusu, İran'ın eski Meclis Başkanı ve Ulusal Güvenlik

Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani'nin bir hava

saldırısında öldürüldüğünü duyurdu.

Ali Laricani, 2008-2020 yılları arasında İran Meclis Başkanı

olarak görev yaptı ve 2015'teki nükleer anlaşmanın meclisten

geçmesinde kilit rol oynadı.

Ali Laricani, 2026'da başlayan bölgesel savaşta Ali Hamaney'in

öldürülmesinin ardından Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel

Sekreteri olarak atandı.

İsrail ordusu, İran siyasetinin "stratejik aklı", eski Meclis Başkanı ve

mevcut Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali

Laricani'nin düzenlenen bir hava saldırısında öldürüldüğünü duyurdu.

Tahran'ın en köklü ve entelektüel ailelerinden birine mensup olan

Laricani, hem askeri hem de akademik geçmişiyle İran rejiminin

"vazgeçilmez" isimleri arasında yer alıyordu.

NECEF'TE DOĞAN BİR ARİSTOKRAT: LARİCANİ HANEDANI

Ali Laricani, 9 Haziran 1958'de Irak'ın Şiilerce kutsal kenti Necef'te

doğdu. Babası, döneminin en büyük din adamlarından biri olan

Ayetullah Mirza Haşim Amuli'ydi. Laricani ailesi, İran İslam

Cumhuriyeti'nin bürokratik ve dini yapısında "hanedan" sayılabilecek

bir güce sahipti. Kardeşi Sadık Laricani, 2009-2019 yılları arasında

İran Yargı Erki Başkanı olarak görev yaptı. Kardeşi Muhammed

Cevad Laricani ise uzun yıllar dış politika danışmanlığı ve İnsan

Hakları Konseyi sekreterliği yürüttü. Laricani, 1979 Devrimi'nin

baş ideoloğu olan Murtaza Mutahhari'nin damadıydı. Bu evlilik,

ona rejimin kurucu çekirdeğiyle sarsılmaz bir bağ sağladı.

DEVRİN MUHAFIZLARI'NDAN KANT FELSEFESİ'NE

Laricani'yi diğer pek çok muhafazakar siyasetçiden ayıran en

önemli özellik, askeri disiplin ile derin akademik birikimi

harmanlamasıydı. 1981 yılında İran Devrim Muhafızları'na katıldı

ve İran-Irak Savaşı'nda cephede aktif görev aldı.

Matematik ve bilgisayar bilimleri eğitimi almasına rağmen, asıl

tutkusu olan Batı Felsefesi'ne yöneldi. Tahran Üniversitesi'nde

ünlü Alman filozof Immanuel Kant üzerine yüksek lisans ve

doktora yaptı.

Laricani, siyasi tartışmalarda sık sık felsefi referanslar kullanması

ve mantıksal argümanlarıyla "satranç oyuncusu" gibi hareket

etmesiyle tanınıyordu.

NÜKLEER BAŞMÜZAKERECİ

Siyasi kariyerine 1990'larda Kültür Bakanı olarak başlayan

Laricani, 1994'te Ali Hamaney tarafından İran Radyo Televizyon

Kurumu (IRIB) Başkanlığına atandı. 10 yıl süren bu görevinde

rejimin propaganda gücünü tek elde topladı.

2005 yılında Hasan Ruhani'den boşalan Ulusal Güvenlik Yüksek

Konseyi Genel Sekreterliği görevini devraldı.

İran'ın nükleer programı konusunda Batı ile yürütülen müzakerelerde

"başmüzakereci" olarak masaya oturdu. Dönemin AB temsilcileriyle

yürüttüğü çetin pazarlıklarla "sert ama rasyonel bir muhatap" imajı

çizdi.

MECLİS'TE 12 YILLIK DENGE SİYASETİ GÜTTÜ

2008 yılında İran Meclis Başkanı seçilen Laricani, bu koltukta tam

12 yıl (2020'ye kadar) oturdu.

Bu süre zarfında hem sertlik yanlısı muhafazakarlar hem de

ılımlı/reformist kanat arasında bir denge unsuru oldu.

2015'teki nükleer anlaşmanın (JCPOA) muhafazakar meclisten

geçmesinde kilit rol oynadı.

ALİ HAMANEY SONRASI FİİLİ LİDERLİĞİ ALDI

28 Şubat 2026'da başlayan bölgesel savaşta Ali Hamaney'in

suikastla öldürülmesinin ardından Laricani, yeniden en kritik koltuk

olan Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin başına getirildi.

İsrail ve ABD istihbarat raporları, yeni dini lider Mücteba Hamaney'in

yaralanması veya gizlenmesi nedeniyle Laricani'nin sivil yönetimin "de

facto" (fiili) lideri gibi hareket ettiğini iddia ediyordu.

Abbas Erakçi üzerinden yürütülen son ateşkes mesajlarının arkasındaki

"asıl akıl" olarak da yine Laricani gösteriliyordu.