ABD Başkanı Trump'ın emriyle Venezuela'nın başkenti

Karakas'ta en az 7 noktada patlama meydana geldi.

Venezuela hükümeti, ABD saldırılarının amacının Venezuela

petrolü ve madenlerine el koymak olduğunu açıkladı.

ABD, Venezuela'ya yönelik yaptırımları genişletti ve bölgede

15 bin asker konuşlandırarak 1989'daki Panama işgalinden

bu yana en büyük askeri yığınak yaptı.

Venezuela'nın başkenti Karakas'ta gece saatlerinde duyulan çok

sayıda patlama sesi ve kent genelindeki askeri hareketlilik, ABD- 

Venezuela hattında tırmanan gerilimi yeniden gündemin merkezine

taşıdı. İşte gerginliğin arka planı.

VENEZUELA'DA 7 NOKTADA PATLAMA

Venezuela'nın başkenti Karakas'ta en az 7 noktada patlama meydana

geldi. ABD basını, saldırıların ABD Başkanı Trump'ın emriyle

gerçekleştirildiğini duyurdu. Venezuela'dan ilk açıklama gelirken,

ülke genelinde OHAL ilan edildi.

Venezuela hükümetinden yapılan açıklamada, ABD'nin askeri

saldırganlığı reddedilerek, "ABD saldırılarının amacı Venezuela

petrolü ve madenlerine el koymak. ABD kaynakları ele geçirmekte

başarılı olamayacak. Saldırılar Karakas ve Miranda, Aragua ve La

Guaira eyaletlerinde gerçekleşti." ifadeleri kullanıldı.

ABD-VENEZUELA GERİLİMİNİN ARKA PLANI

ABD Başkanı Donald Trump Venezuela'ya yönelik baskı politikasını

uzun süredir açık şekilde dile getiriyor. Trump, Venezuela Devlet

Başkanı Nicolas Maduro'nun iktidardan ayrılması için kara operasyonları

dahil olmak üzere askeri seçeneklerin masada olduğunu defalarca

ifade etti.

Washington yönetimi bu kapsamda Venezuela'ya yönelik yaptırımları

genişletti; bölgede ABD askeri varlığını artırdı. Ayrıca Pasifik Okyanusu

ile Karayipler'de, uyuşturucu kaçakçılığıyla bağlantılı olduğu iddia edilen

gemilere yönelik 24'ten fazla saldırı düzenlendiği, bu saldırılarda 100'den

fazla kişinin öldüğü öne sürüldü.

ABD'nin bölgede 15 bin asker konuşlandırdığı, uçak gemileri, güdümlü

füze destroyerleri ve amfibi saldırı gemileri gönderdiği bilgisi paylaşıldı.

Bunun 1989'daki Panama işgalinden bu yana bölgedeki en büyük askeri

yığınak olduğu kaydedildi.

MADURO'DAN "ANLAŞMAYA AÇIĞIZ" MESAJI

Patlamalar, Maduro'nun Venezuela'daki uyuşturucu kaçakçılığıyla

mücadele konusunda ABD ile bir anlaşmaya açık olduğunu

söylemesinden yalnızca birkaç gün sonra geldi. Yılbaşı gecesi yaptığı

açıklamada Maduro, "Ne arıyorlar? Tehdit, yıldırma ve güç kullanarak

kendilerini dayatmak istedikleri açık. Ancak artık eldeki verilerle ciddi

bir şekilde görüşmeye başlamanın zamanı geldi" ifadelerini kullanarak

iki ülkenin "elde somut verilerle" ciddi biçimde konuşması gerektiğini söyledi.

Maduro ayrıca enerji alanında da dikkat çeken bir mesaj verdi. Maduro,

uyuşturucu kaçakçılığının yanı sıra petrol ve göç konularında da

görüşmelere açık olduğunu belirtti. Venezuelalı lider, Chevron örneğini

hatırlatarak Venezuela'nın ABD yatırımına "istedikleri zaman, istedikleri

yerde ve istedikleri şekilde" hazır olduğunu ifade etti.

Venezuela'nın dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine

sahip ülkeler arasında yer aldığı, Chevron'un ise halihazırda

Venezuela ham petrolünü ABD'ye ihraç eden tek büyük Amerikan

şirketi konumunda olduğu aktarıldı.

"KARA SALDIRISI" İDDİASI: NEW YORK TIMES DETAYINA

DİKKAT ÇEKTİ

Trump'ın geçtiğimiz hafta Venezuela'da uyuşturucu kaçakçılığı

teknelerine hizmet verdiğini öne sürdüğü bir limana saldırı

düzenlediklerini açıkladığı bildirildi. New York Times'ın

değerlendirmesinde, bu iddianın doğrulanması halinde söz

konusu operasyonun Venezuela'ya yönelik bilinen ilk kara saldırısı

olabileceği vurgulandı.

Maduro'nun bu iddiaya ilişkin soruya, "Bunu birkaç gün içinde

konuşabiliriz" yanıtını verdiği aktarıldı.

MADURO-TRUMP GÖRÜŞMESİ

Maduro ayrıca Trump ile en son 12 Kasım'da görüştüğünü söyledi.

Bu görüşmeyi "samimi" ve "saygılı" olarak nitelendiren Venezuelalı

lider, şunları dile getirdi: "Bence o konuşma keyifliydi. Ancak o

zamandan sonra yaşananlar hiç de hoş olmadı. Bekleyip göreceğiz."

TRUMP VENEZUELA'DAN NE İSTİYOR?

Trump'ın Venezuela'yı hedef almasının başlıca nedenleri arasında,

ABD'ye yönelik göç ve uyuşturucu trafiği öne çıkıyor. Trump, yüz

binlerce Venezuelalının ABD'ye göçünden doğrudan Maduro'yu

sorumlu tutuyor. 2013'ten bu yana yaklaşık sekiz milyon kişinin

ülkeyi terk ettiği tahmin ediliyor.

Trump ayrıca kanıt sunmadan Maduro'nun "hapishaneleri ve akıl

hastanelerini boşalttığını" ve bu kişileri ABD'ye gönderdiğini öne sürüyor.

Uyuşturucu başlığında ise ABD yönetimi, Tren de Aragua ve Cartel

de los Soles adlı iki Venezuelalı suç yapılanmasını "yabancı terör

örgütü" ilan etti. Trump, Cartel de los Soles'in bizzat Maduro tarafından

yönetildiğini iddia ediyor. Maduro ise suçlamaları reddediyor ve ABD'nin

"uyuşturucuyla mücadeleyi bahane ederek" Venezuela'nın petrol

kaynaklarını hedef aldığını savunuyor.

Uzmanların değerlendirmelerine göre Cartel de los Soles, hiyerarşik bir

örgütten ziyade devlet içindeki yolsuz ağlarını tanımlamak için kullanılan

bir kavram olarak görülüyor. Öte yandan uyuşturucuyla mücadele

uzmanları, Venezuela'nın küresel uyuşturucu ticaretinde daha çok bir

"geçiş noktası" olduğu görüşünde.

PETROL DENKLEMİ

ABD'nin bir süredir Venezuela açıklarında, "yaptırımları ihlal ettiği"

gerekçesiyle petrol tankerlerine el koyduğu aktarıldı. Trump'ın ele

geçirilen petrolle ilgili, "Belki satarız, belki stratejik rezervlerde

kullanırız" dediği ifade edildi.

Washington'a göre Venezuela, petrol gelirlerini uyuşturucu ticareti,

insan kaçakçılığı ve suç ağlarını finanse etmek için kullanıyor. Karakas

yönetimi ise bu adımları "uluslararası hukukun ihlali" ve "deniz

haydutluğu" olarak nitelendiriyor.

Maduro hükümetinin en büyük gelir kaynağı ise petrol. Devlet

bütçesinin yarısından fazlası bu sektörden karşılanıyor. ABD

değerlendirmelerine göre Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış

petrol rezervlerine sahip. Venezuela'nın günlük yaklaşık 900 bin varil

petrol ihraç ettiği, en büyük alıcısının Çin olduğu; buna karşın 2023'te

küresel ham petrol üretiminin yalnızca yüzde 0,8'ini gerçekleştirdiği

bilgisi de paylaşıldı.

"REJİM DEĞİŞİKLİĞİ" TARTIŞMASI: BASKI STRATEJİSİ Mİ?

Trump doğrudan "rejim değişikliği" ifadesini kullanmasa da attığı

adımların bu yönde bir baskı stratejisine işaret ettiği değerlendirmeleri

yapılıyor. Daha önce Trump, Maduro'ya Venezuela'dan ayrılması için

süre tanımış ancak Maduro bu teklifi reddetmişti.